Om het kort en bondig te zeggen: Niet! U komt niet van uw saboteurs af, ze zijn een integraal en essentieel deel van uw leven. Dat wil zeggen, ze waren een essentieel deel van uw leven. Saboteurs zijn belemmerende gedachten en overtuigingen die u momenteel afhouden van wat u eigenlijk wilt. Saboteurs zijn wars van veranderingen en doen er al het mogelijke aan het veilige en vertrouwde te behouden (ook al is dat tegen uw welzijn en voordeel in).
Waar komen ze vandaan? Je zou kunnen zeggen dat Saboteurs oude helpers zijn die u vroeger, in de jaren dat u opgroeide en zich vormde, hielpen. Om waardering en aandacht (van uw ouders) te krijgen, heeft iedereen zo zijn eigen strategie: juist kabaal maken om aandacht te trekken of zich terug trekken en aanpassen, zodat je het goed doet. Als dat gedrag, dat voor iedereen anders is, resultaten opleverde, werd het versterkt en zo ontstond een patroon.
Bijvoorbeeld, een vrouw krijgt van haar vader weinig waardering en complimenten. In haar beleving deed ze het nooit goed. Als reactie daarop en om de waardering van haar vader te krijgen, stort ze zich op haar school, haar studie en later haar werk. Daarbij loopt ze zichzelf voorbij en komt na een burnout bij mij terecht om haar werk weer op te pakken.
Saboteurs zijn ‘overlevingsmechanismen’ waarvan de oorspronkelijke intentie goed is, maar die ons nu op volwassen leeftijd niet meer dienen. Sterker nog, contra-productief zijn. Zo herken ik bij mezelf het overlevingsmechanisme ‘slim zijn’. Ook al is dat een illusie, ik wilde als kind graag groot en sterk zijn en alles weten. Dat heeft mij ver gebracht, verder dan ik had kunnen denken op jeugdige leeftijd, maar het zorgt er soms ook voor dat ik te veel hooi op mijn vork neem en met teveel dingen tegelijkertijd bezig ben, waardoor ik onvoldoende afmaak. En drie keer raden voor wie ik vooral slim wilde zijn?
Hoe dan om te gaan met die saboteurs? Stap 1 is ze herkennen en te benoemen. In de voorbeelden hierboven zijn de ‘harde werker’ of ‘pusher’ te herkennen en ‘de slimme’. Stap 2 is ze waarderen en te accepteren. Dat valt niet altijd mee, omdat je er soms ook graag af zou willen. Maar het accepteren en bedanken voor hun inzet haalt veel van de spanning weg en zorgt ervoor dat de saboteurs een ‘minder grote mond’ in je leven hebben. De derde stap is de kwaliteit te ontdekken in het tegen-beeld van de saboteur. De schaduw van de ‘harde werker’ is de ‘luilak’ en de kwaliteit daarachter is ‘ontspannen’. De schaduw van ‘de slimme’, die altijd op alles een antwoord heeft, is de ‘domme’ en de kwaliteit daarachter is ‘verwondering’ en ‘verbazing’.
Door nu de kwaliteiten van de saboteur en de schaduw te combineren, als het ware in gesprek te gaan, ontstaat er een nieuw evenwicht in uw leven, dat recht doet aan wie u bent, maar toegesneden op uw huidige, volwassen situatie.
Werken met saboteurs en de schaduw blijkt een zeer krachtige methode te zijn in coaching, dat cliënten veel inzicht geeft in hardnekkig lastige situaties (op het werk en thuis) en dat bevrijdend werkt en veel energie geeft.
Voor meer informatie kunt u lezen over Voice Dialogue (‘Ik -k-en en mij ikken’, ‘Spoken bestaan’) en Past Reality Integration (PRI) (‘Illusies’ en ‘De herontdekking van het ware zelf’). Moet mijn slimme ik toch even laten zien hoeveel die weet en hoeveel die wel niet gelezen heeft!
